ปรากฎการณ์บนท้องฟ้า
เนบิวล่าเป็นเทหวัตถุบนท้องฟ้าที่สวยงามเพราะบางชนิดมีการเรืองแสงที่สวยงาม แต่เนื่องจากเนบิวล่าบางตัวมีความสว่างน้อย อีกทั้งอยู่ไกลจากโลก การสังเกตทำได้ลำบากต้องใช้กล้องขนาดใหญ่ที่มีการรวมแสงสูงมากคือตั้งแต่ 6 นิ้วขึ้นไป และสีของเนบิวล่า เมื่อดูดาวตาเปล่าจะไม่เห็น เป็นสีแดงสีเขียวอย่างที่ถ่ายรูปกันมาเพราะตาของมนุษย์ไม่มีความไวกับสีของแสงที่มีปริมาณน้อยๆ
สำหรับเนบิวล่าที่น่าสนใจสำหรับท้องฟ้าฤดูหนาว ได้แก่
เนบิวล่าหัวม้า
ตั้งอยู่ที่ตำแหน่ง RA:05h 41.0m Dec-02.24 ขนาดกว้าง 60x10 min มีความสว่าง mag 2

เป็นเนบิวล่ามืดรูปหัวม้า ตัดกับเนบิวล่าสว่างที่อยู่ฉากหลัง เรามองเห็นเนบิวล่านี้ลำบากมากถ้าไม่ใช้กล้องขนาดใหญ่ และการถ่ายรูปที่เปิดหน้ากล้องนานๆ แต่ถ้าตั้งกล้องได้ถูกตำแหน่งก็จะเห็นเป็นหมอกสีขาวๆ ขนาดกว้างเท่า M42 แต่ส่วนหัวม้ามีขนาดเล็กมากๆ


กลุ่มดาวค้างคาว
(Cassiopia) อยู่บริเวณขั้วฟ้าเหนือสามารถเห็นได้ตั้งแต่เวลา 19.00 น. เป็นกลุ่มดาวในแนวทางช้างเผือก เมื่อมองด้วยกล้องสองตาจะเห็นกระจุกดาว มากมายในกลุ่มดาวนี้ เนบิวล่าที่น่าสนใจในกลุ่มดาวนี้มีความสว่างน้อย ต้องใช้กล้องขนาดใหญ่จึงจะสังเกตเห็น ได้แก่

ngc281 อยู่ที่ตำแหน่ง RA:00h 52.8m Dec:+56.36 มีขนาดกว้าง 35x30 min ความสว่าง mag 8 เป็นเนบิวล่าสว่าง
ngc7635 หรือ bubble nebulae อยู่ที่ตำแหน่ง RA:23h 20.7 Dec:+61.12 มีขนาดกว้าง 15x8 min ความสว่าง mag 7

ซิริอัส(Sirius)
ดาวฤกษ์ทุกดวง ไม่มีดวงใดเลยที่ส่องสว่างกว่าซิริอัส (ถ้าไม่เทียบกับดวงอาทิตย์) ซิริอัสมาจากคำกรีก “Seirius” ซึ่งหมายความว่า แผดเผา (searing;scorching) ด้วยความสว่างที่ปรากฏ(visual magnitude) –1.42 มันจะมีความสว่างมากกว่าดาวฤกษ์ดวงอื่นบนฟากฟ้าของเรา 2 เท่า
ซิริอัสอยู่ในกลุ่มดาวสุนัขใหญ่ (Canis Major) และมักจะเรียกกันทั่วไปว่า the Dog Star ในยุคโบราณของกรีก ย่ำค่ำที่มีซิริอัสขึ้น จะหมายถึงส่วนที่ร้อนที่สุดของฤดูร้อน ซึ่งเป็นกำเนิดของวลีที่ว่า ช่วงที่ร้อนที่สุดของฤดูร้อน(dog days of summer) แต่สำหรับคนไทยเรียกซิริอัสว่า ดาวโจร ในสมัยอิยิปต์ซิริอัสที่ขึ้นตอนเช้ามืดทางตะวันออกในวันแรกของฤดูร้อน จะบอกถึงฤดูกาลเพาะปลูกในเขตสองฝั่งแม่น้ำไนล์
เนื่องจากการส่ายของโลกที่มีวงจร 28,600 ปี ซึ่งแกนโลกจะค่อยๆส่ายอย่างช้าๆ เนื่องจากแรงดึงดูดโน้มถ่วงจากดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ที่มีต่อบริเวณศูนย์สูตรของโลก ซิริอัสจะไม่ได้เป็นเครื่องหมายของช่วงที่ร้อนที่สุดของฤดูร้อนต่อไป มันจะค่อยๆขึ้นช้าลง การส่ายจะเปลี่ยนตำแหน่งของดาวฤกษ์บนทรงกลมฟากฟ้าไปในที่สุด

สำหรับผู้สังเกตการณ์ในซีกโลกเหนือ ซิริอัสจะเป็นที่สังเกตได้ง่ายในระหว่างฤดูหนาว การหา Dog star สามารถใช้กลุ่มดาวนายพราน(Orion) นำไปหาได้ โดยการตามดาวที่บริเวณเข็มขัดนายพรานทั้ง 3 ดวง ซึ่งจะเป็นเป้าหมายที่ดีแม้แต่ผู้สังเกตการณ์จะไม่เคยมีประสบการณ์มาก่อน ประมาณ 20 องศาทางตะวันออกเฉียงใต้จะถึงดาวฤกษ์ที่สว่างที่สุดบนฟ้า กำปั้นของคุณเมื่อเอื้อมสุดแขนจะกินพื้นที่บนฟ้าประมาณ 10 องศา
ดาวฤกษ์สามดวงที่ประกอบด้วย ซิริอัส, เบเทลจุส(Betelgeuse) ดาวฤกษ์ยักษ์แดงในกลุ่มดาวนายพราน(Orion) และโปรซีออน(Procyon) ในกลุ่มดาวสุนัขเล็ก(Canis Minor) จะก่อตัวเป็นสามเหลี่ยมฤดูหนาว(Winter triangle) ที่สามารถเห็นได้ในตอนหัวค่ำตั้งแต่เดือนธันวามคม

 

   
     

เว็บไซต์นี้แสดงผลบนความละเอียด 800x600 Text Size Medium
นายชัยวัฒน์ สวนกระจ่าง เลขที่12 และนางสาวสุรัสวดี มีสัตย์ เลขที่27 ชั้นม5/1
โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิมนครสวรรค์ อ.เมือง จ.นครสวรรค์