ลังถึง ก๋วย ซ้าหวด ก่องข้าว กระติ๊บข้าว แอบข้าว ขันโตก เป็นต้น ซึ่งเป็นเครื่องจักรที่มีลักษณะเฉพาะถิ่นเด่นชัด เป็นสัญญลักษณ์ของเครื่องจักรสารภาคเหนือได้เป็นอย่างดี ภาชนะใส่ข้าวเหนียวของภาคเหนือได้เป็นอย่างดี ภาชนะใส่จะมีรูปแบบที่ใกล้เคียงกัน จะต่างกันบ้างก็เพียงส่วนปลีกย่อยของรูปทรงและลวดลายที่เป็นไปตามความนิยมของท้องถิ่นแต่โครงสร้างจะคล้ายคลึงกันหรือเหมือนกันเป็นส่วนมาก ส่วนการเรียกชื่อจะแตกต่างไปตามภาษาถิ่น แม้จะใช้ใส่ข้าวเหนียวเช่นเดียวกันก็ตาม

ก่องข้าว

โดยทั่วไปจะสานด้วยไม้ไผ่ มีขนาดเล็กใหญ่ต่าง ๆ กัน ตั้งแต่ความสูงประมาณ 4-5 นิ้วไปจนถึงสูงเป็นฟุต ก่องข้าวทั่วไปของภาคเหนือจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนฐานมักจะทำด้วยไม้เป็นรูปกากติดอยู่กับส่วนก้นเพื่อใช้เป็นฐานสำหรับตั้ง ส่วนตัวก่อง ก้นเป็นรูปสี่เหลี่ยมหรือกลมต่อขึ้นมาเป็นตัวก่องข้าว กระบอกมีคอคอดเข้าเล็กน้อยสำหรับฝาครอบ ส่วนที่สามมีฝา มีลักษณะเป็นฝาครอบ มักจะมีหูสำหรับร้อยเชือกที่ใช้เป็นที่หิ้วหรือแขวนมาจากตัวก่อง รูปแบบก่องข้าวภาคเหนือเท่าที่ปรากฎอยู่ในปัจจุบันได้วิวัฒนาการเปลี่ยนแปลงไปจากโบราณไม่น้อย ซึ่งจะได้กล่าวอย่างละเอียดในเรื่องพัฒนาการเชิงศิลปะของเครื่องจักรสาน

 กลับหน้าหลัก