เครื่องจักสานของไทย

 

            เครื่องจักรสานเป็นงานศิลปะถกรรมและหัตถกรรมอย่างหนึ่ง ที่มนุษย์คิดวิธีการต่าง ๆ ขึ้นเพื่อให้สร้างเครื่องมือ  

     เครื่องใช้ ในชีวิตประจำวัน ด้วยวิธีการสอดขัดและสานกันของของวัสดุที่เป็นเส้น เป็นริ้ว โดยสร้างรูปทรงของสิ่ง ประดิษฐ์ ์ขึ้น

     นั้นตามความประสงค์ในการใช้สอย การสร้างเครื่องจักรสานของมนุษย์โดยทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในประเทศไทย

     จะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขทางความต้องการด้านประโยชน์ใช้สอยตามสภาพภูมิศาสตร์ประสานกับขนบธรรมเนียมประเพณี

     ความเชื่อ ศาสนา และวัสดุในท้องถิ่นนั้น ๆ ประกอบกันขึ้นเป็นเครื่องจักรสาน

            วิธีการในการทำเครื่องจักรสานของมนุษย์ในชนชาติต่าง ๆ เท่าที่ปรากฎจากอดีตมาจนปัจจุบัน มีรูปแบบและลวด

     ลายในการสานที่คล้ายคลึงกันเป็นส่วนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งลวดลายในการสานจะมีจำกัดอยู่ไม่มากมายนัก

     และจากความจำกัดของลวดลายนี้เป็นผลบังคับให้รูปทรงของเครื่องจักสานมีลักษณะที่ใกล้เคียงกันไปด้วย นอกเหนือ

     จากลวดลาย รูปทรงแล้ววัสดุในการทำเครื่องจักรสานในส่วนต่าง ๆ ของโลก เช่น ในกลุ่มประเทศเอเชียจะเห็นได้ว่า

     ใช้วัสดุชนิดเดียวกันหลายประเทศ เช่น การทำเครื่องจักสานด้วยไม้ไผ่ จะมีทำกันแทบทุกประเทศ เช่น จีน ญี่ปุ่น ไทย    

     และ ฟิลิปปินส์ เป็นต้น

            อย่างไรก็ตาม การทำเครื่องจักรสานนั้นเป็นผลิตกรรมพื้นบ้านพื้นเมืองที่มีทำกันมาแต่โบราณ และมีทำทั่วไป ในทุก

     ภาคของประเทศ คำว่า เครื่องจักสาน นั้น โดยทั่วไปมักจะหมายถึงสิ่งที่ผลิตขึ้นด้วยมือ โดยวิธี จัก สาน ถัก และทอ

     เป็นหลัก แต่ในที่นี้จะกล่าวถึงเฉพาะเครื่องจักรสานที่เกิดจากการ จัก สาน และถักเท่านั้น เพราะการทอเป็น กระบวน

     การที่มีลักษณะเฉพาะ มีขั้นตอนที่ซับซ้อนต้องแยกการศึกษาวิเคราะห์เฉพาะเรื่องโดยตรงออกไปต่างหาก

            การเรียกเครื่องจักสานว่า จักสานนั้น เข้าใจว่าเป็นคำที่เรียกขึ้นตามวิธีการที่ทำให้เกิดเครื่องจักสานขึ้นนั่นเอง

     เพราะเครื่องจักสารต่าง ๆ จะสำเร็จเป็นรูปร่างที่สมบูรณ์นั้นจะต้องผ่านกระบวนการที่ประกอบขึ้นด้วยการจักสาน

     และการถัก หรือการขัดกันของวัสดุที่

                                                                                                       กลับไปหน้าแรก